Bugün Jüpiter ilkel dev halinin sadece bir gölgesi Yeni çığır açan araştırmalar, bildiğimiz Jüpiter'in—zaten güneş sisteminin tartışmasız ağır sikleti olan—bir zamanlar dramatik derecede daha büyük ve çok daha vahşi olduğunu ortaya koyuyor. Genç güneş bulutsusundaki ilk katı tanenlerin yoğunlaşmasından yaklaşık 3,8 milyon yıl sonra (protoplaneter disk dağılmaya başladığında önemli bir geçiş işareti olarak), dev gezegenimiz mevcut yarıçapının 2 ila 2,5 katı büyüktü—2.000'den fazla Dünya'yı bütünce yutacak kadar şişmişti. Daha da şaşırtıcı bir şey: manyetik alanı yaklaşık 21 millitesla (mT) ile gürledi—bugünkü ~0.4 mT güç merkezinden yaklaşık 50 kat daha güçlüydü. O süper şarjlı dinamo, çevredeki gaz diskine devasa bir boşluk açarak Jüpiter'in dönüş hızını belirler, daha fazla birikmeyi sınırlar ve onun oluşumu ile yerleşimini derinden etkilerdi. Astronomlar bu eski anlık görüntüyü spekülatif oluşum modellerine dayanmadan ortaya çıkardılar mı? Araştırmacılar Konstantin Batygin (Caltech) ve Fred C. Adams (Michigan Üniversitesi) gözlemlenebilir kanıtları zekice kullandılar: İki küçük iç uydu olan Amalthea ve Thebe'nin (ünlü Galilean uydularının yörüngelerinde Jüpiter'e yakın sarılmak) hafifçe eğik yörünge hareketleri. Jüpiter'in açısal momentum bütçesinin korunuşu çünkü çevre disk soluyor. Bu kesin dinamik kısıtlamaları birleştirerek, ekip gezegenin etrafındaki gaz diskinin dağıldığı tam zamanda—özelliklerini milyarlarca yıl boyunca dondurarak Jüpiter'in boyutunu, iç yapısını ve manyetik yoğunluğunu tespit etti. Bu manyetik hakimiyet muhtemelen tüm erken güneş sisteminin mimarisini şekillendirdi: malzeme akışını düzenledi, uyduların birleştiği çevre-Jovian diskini şekillendirdi ve belki de gezegenlerin daha geniş göç ve düzenini etkiledi. Bulgular, çekirdek birikimi teorisiyle mükemmel bir şekilde örtüşüyor ve bir gaz devinin gençliğinin en net, en ampirik temelli görüşlerinden birini sunuyor — şu anda diğer yıldızların etrafında keşfedilen dev dış gezegenlerin çeşitli popülasyonlarını yorumlamak için kritik bir kısas noktası sunuyor. Ana Belge Konstantin Batygin & Fred C. Adams, "Jüpiter'in ilkel fiziksel durumunun belirlenmesi," Nature Astronomy (2025). DOI: 10.1038/s41550-025-02512-y (Ayrıca arXiv'de mevcut: 2505.12652)(Sahneyi domine eden yoğun manyetik alan çizgileriyle genç, şişkin Jüpiter'i hayal edin—işte bu çığır açıcı çalışmanın ilgili kapsamından temsili sanatsal izlenimler ve diyagramlar.)