Jowisz dzisiaj jest tylko cieniem swojego pierwotnego, gigantycznego ja. Nowe przełomowe badania ujawniają, że Jowisz, którego znamy – już niekwestionowany ciężarowiec w Układzie Słonecznym – był kiedyś dramatycznie większy i znacznie bardziej magnetycznie groźny. Około 3,8 miliona lat po tym, jak pierwsze stałe ziarna skondensowały się w młodej mgławicy słonecznej (co oznacza kluczową zmianę, gdy dysk protoplanetarny zaczął się rozpraszać), nasza gigantyczna planeta miała od 2 do 2,5 razy większy promień niż obecnie – wystarczająco spuchnięta, by pochłonąć więcej niż 2000 Ziemi w całości. Jeszcze bardziej zdumiewające: jej pole magnetyczne ryczało na poziomie około 21 militesli (mT) – około 50 razy silniejsze niż dzisiejsze ~0,4 mT. Ta naładowana dynamo wystrzeliłaby ogromną pustkę w otaczającym dysku gazowym, dyktując tempo spowolnienia Jowisza, ograniczając dalszą akrecję i głęboko wpływając na formowanie i rozmieszczenie jego księżyców. Jak astronomowie odkryli ten starożytny obrazek bez polegania na spekulacyjnych modelach formowania? Badacze Konstantin Batygin (Caltech) i Fred C. Adams (Uniwersytet Michigan) sprytnie wykorzystali obserwowalne dowody: subtelne, lekko pochylone ruchy orbitalne dwóch małych wewnętrznych księżyców, Amalthei i Thebe (które blisko przylegają do Jowisza, wewnątrz orbit słynnych księżyców galilejskich). Zachowanie budżetu momentu pędu Jowisza, gdy dysk wokół Jowisza zanikał. Łącząc te precyzyjne ograniczenia dynamiczne, zespół określił rozmiar Jowisza, strukturę wewnętrzną i intensywność magnetyczną w dokładnej epoce, gdy dysk gazowy wokół planety zanikał – zamrażając jego właściwości na miliardy lat. Ta dominacja magnetyczna prawdopodobnie ukształtowała architekturę całego wczesnego Układu Słonecznego: regulując napływ materiału, kształtując dysk wokół Jowisza, w którym księżyce się zlały, a może nawet wpływając na szerszą migrację i układ planet. Wyniki pięknie współgrają z teorią akrecji rdzeniowej i dostarczają jednego z najjaśniejszych, najbardziej empirycznie ugruntowanych widoków na formacyjne młodości gazowego giganta – oferując kluczowy punkt odniesienia do interpretacji różnorodnej populacji gigantycznych egzoplanet, które są obecnie odkrywane wokół innych gwiazd. Kluczowy artykuł Konstantin Batygin i Fred C. Adams, „Określenie pierwotnego stanu fizycznego Jowisza,” Nature Astronomy (2025). DOI: 10.1038/s41550-025-02512-y (Również dostępne na arXiv: 2505.12652)(Zwizualizuj młodego, spuchniętego Jowisza z jego intensywnymi liniami pola magnetycznego dominującymi w scenie – oto reprezentatywne artystyczne impresje i diagramy z powiązanej relacji z tym przełomowym badaniem.)