Populaire onderwerpen
#
Bonk Eco continues to show strength amid $USELESS rally
#
Pump.fun to raise $1B token sale, traders speculating on airdrop
#
Boop.Fun leading the way with a new launchpad on Solana.
Wanneer een zwart gat een hele sterrenstelsel begint te slingeren als een kosmische slopershamer. In sterrenstelsel VV 340a hebben astronomen iets wilds ontdekt: een relativistische jet die zich uitstrekt over ~20.000 lichtjaar — bijna de volledige diameter van het sterrenstelsel zelf — die langzaam heen en weer zwaait, als een gigantische tuinslang die in ultra-langzame beweging wordt gezwaaid. Deze jet blaast materiaal uit met bijna de snelheid van het licht vanuit de nabijheid van een supermassief zwart gat en doet iets brutaals: het veegt gas weg met een snelheid van ongeveer 20 zonnemassa's per jaar, waardoor het sterrenstelsel verhongert en de remmen op de nieuwe stervorming in enorme gebieden aantrekt. De echte verrassing? Dit gebeurt niet in een oud, "gepensioneerd" elliptisch sterrenstelsel (waar we meestal krachtige feedback zoals dit verwachten). Het vindt plaats in een jong, nog in ontwikkeling zijnd schijfsterrenstelsel dat net begint te fuseren met zijn buur. Dit daagt het tekstboekverhaal uit over hoe sterrenstelsels en hun centrale zwarte gaten samen opgroeien. De ontdekking komt voort uit een geweldige campagne met meerdere golflengten: James Webb Space Telescope (infrarood) — doorboorde de stofwolken en onthulde de gloeiende actieve kern, Keck + KCWI (optische integrale veldspectroscopie) — in kaart gebracht hoe de enorme energie zich door het sterrenstelsel verspreidt, VLA radio-array — ontdekte de prachtig gewonden, spiraalvormige jetstructuur, een duidelijk teken van langzame precessie (de jet wiebelt als een tol die begint te kantelen). Waarom de zwaai? De belangrijkste verdachte op dit moment is een tweede supermassief zwart gat dat heel dicht bij de hoofd ligt. Hun gravitationele dans dwingt de jet om te precessie — het wiebelt eigenlijk van links naar rechts over miljoenen. Stel je dit voor: wat als het supermassieve zwarte gat in het hart van de Melkweg plotseling hetzelfde begon te doen — een relativistische jet slingeren en 20 M☉ gas per jaar opzuigen? Hoeveel stervormingsgebieden zouden sluiten? Hoe dramatisch zouden de spiraalarmen en onze nachtelijke lucht eruitzien na een paar honderd miljoen jaar? Deze bevinding herschrijft ons begrip van "AGN-feedback" op de vroegste pagina's van het levensverhaal van een sterrenstelsel. Zwarte gaten zitten niet gewoon stil in het midden — soms grijpen ze het hele sterrenstelsel bij de nek en schudden het.

Boven
Positie
Favorieten
