YENI | İsrail, Aralık ayında Somaliland'ın ayrılan bölgesini tanıyan ilk devlet oldu. Bu hamle, İsrail'in Kızıldeniz'deki stratejik derinliğini güçlendiriyor ve İsrail-Emirlik-Etiyopya hizasını sıkılaştırıyor. Bu hamle, bu eksen ile Mısır, Suudi Arabistan, Türkiye ve Kızıldeniz boyunca müttefik Afrika devletlerini içeren karşıt blok arasındaki uçurumu genişleten birçok gelişmeden biri. Uluslararası Tepki: - Somali, bu tanımanı egemenliğini zayıflattığı şeklinde kınadı. - Afrika Birliği (AU), Avrupa Birliği (AB) ve Körfez İşbirliği Konseyi, İsrail'in bu hamlesini açıkça veya örtük olarak kınayan ve Somali'nin egemenliğine olan desteklerini yeniden teyit eden açıklamalar yayımladı. - Yirmi bir ülke ayrıca, Mısır, İran, Katar, Suudi Arabistan, Sudan ve Türkiye gibi büyük bölgesel oyuncular dahil olmak üzere ayrı bir çok taraflı açıklama yayınladı. - Çin, Tayvan politikası doğrultusunda bu hamleyi şiddetle kınadı ve desteğini göstermek için SFG ile diplomatik temasları artırdı. İsrail Stratejik Derinlik Kazanıyor: - Somaliland'daki bir İsrail üssü, tanıma müzakerelerinin bir parçası olduğu bildiriliyor ve İsrail'in güney Kızıldeniz'de, hayati Bab el Mandeb boğazına yakın tehditleri izleme kapasitesini, Yemen'deki İran destekli Husiler de dahil olmak üzere genişletecek. - 2025 boyunca birkaç haber kuruluşu, İsrailli ve ABD yetkililerinin tanıma müzakereleri kapsamında zorla yere kowan Gazzelilerin yeniden yerleştirilmesini de görüştüğünü bildirdi. - Somaliland yetkilileri, İsrail üssü veya yerinden edilmiş Filistinlileri kabul ettiklerini kamuoyuna reddetti. İsrail-Emirlik-Etiyopya Hizası: - İsrailli yetkililer Axios'a, BAE'nin Somaliland'ın İsrail'in tanınmasını kolaylaştırdığını söyledi. - BAE ayrıca Somaliland'da büyük bir yatırımcıdır; burada BAE serbest ticaret bölgesi kurmuş ve BAARE denizcilik holdingi DP World, Somaliland'ın Berbera limanını modernize etmek ve işletmek için 400 milyon dolar yatırım yapmıştır. - Etiyopya—bir diğer önemli İsrail ve Emirlik ortağı—son yıllarda deniz erişimi arayışının bir parçası olarak Somaliland'ı tanıma konusunda da flört etti. Mısır, Suudi Arabistan, Türkiye ve Afrika Kızıldeniz ülkeleri arasında artan bölgesel rekabet: - BAE ve Türkiye, Afrika'da on yılı aşkın süredir etki için rekabet ediyor ve İsrail, Türkiye'nin etkisini İsrail'in stratejik derinliğine, Afrika Boynuzu'na da dahil olmak üzere büyük bir engel olarak görüyor. - Türkiye ve Somali zaten önemli ortaklardı, ancak SFG'nin son yıllarda Somaliland'ı tanıma çabalarına yanıt vermesi nedeniyle ortaklıkları büyüdü. - Mısır, Afrika Boynuzu'ndaki Etiyopya'ya karşı mücadele çabalarının bir parçası olarak SFG'nin güçlü bir destekçisi olarak ortaya çıkmıştır. - Suudi Arabistan, BAE ile artan rekabeti ve BAE'nin bölgesel istikrar üzerindeki olumsuz etkisi nedeniyle Somali'de Mısır ve Türkiye ile giderek daha fazla ittifak halindedir. - Mısır, Suudi Arabistan ve Türkiye, İsrail'in Somaliland'ı tanımasına karşı yanıtlarını hizalamış ve bu hamleyi önlemek için bölgesel koordinasyonu artırabileceklerini işaret ettiler. Aşağıda tam değerlendirmeyi okuyun!

Rejim karşıtı medya ve bazı sosyal medya kullanıcıları, İran destekli Irak milislerinin İran'a konuşlandığını iddia etti; bu da İran rejiminin protestoları bastımını destekledi. Milis kuvvetlerinin konuşlandırmaları doğruysa, rejimin protestoları kontrol altına alma çabalarını güçlendirebilir. Irak milisleri, protesto yapan İran topluluklarıyla kişisel bağları olmadıkları için protestoculara karşı şiddet ve ölümcül güç kullanmaya İran güvenlik güçlerinden daha istekli olabilir. CTP-ISW bu raporları doğrulayamıyor. Rejim karşıtı medya, 2022'deki Masha Amini protesto hareketi dahil olmak üzere önceki protesto dalgalarında benzer haberler yayımladı. (1/2)

CTP-ISW, 6 Ocak'taki son veri kesintisinden bu yana İran'ın 21 ilinde 89 protesto kaydetti. Rejim, protestoları bastırmak için şiddet ve ölümcül güç kullanmaya devam ediyor. CTP-ISW, son veri kesintisinden bu yana sekiz eyalette güvenlik güçlerinin protestoculara ateş açtığı 15 olay kaydetti. IRGC'ye bağlı medya, 7 Ocak'ta protestocuların Lordegan, Chaharmahal ve Bakhtiari Eyaleti'ndeki protestolar sırasında iki Kolluk Kuvvetleri Komutanlığı (LEC) memurunu, ayrıca Ilam Eyaleti, Malekshahi bölgesinde kimliği belirsiz bir güvenlik gücü üyesini öldürdüğünü bildirdi. Bu raporlar, rejimin 28 Aralık'taki protestoların başlamasından bu yana güvenlik güçleri üyelerinin ölümünü ilk kez kamuoyuna duyurmasını işaret ediyor. İran rejimi, güvenlik personelinin ölümünü İranlı protestocuları bastırmak için gerekçe olarak kullanabilir. Rejim, 28 Aralık'tan bu yana en az 2.078 vatandaşı tutukladı ve en az 24 protestocunu öldürdü. (1/2)