𝗪𝗵𝗲𝗿𝗲 𝗶𝘀 𝗿𝗼𝗯𝗼𝘁𝗶𝗰𝘀 𝘁𝗼𝗱𝗮𝘆? Het "opgeloste" deel van robotica is industriële automatisering in gecontroleerde omgevingen. Het is niet perfect, maar het is volwassen genoeg om wereldwijd op te schalen. De Internationale Federatie van Robotica meldde 4.281.585 industriële robots die in fabrieken over de hele wereld opereren (World Robotics 2024). En in de statistieken van World Robotics 2025 meldt IFR meer dan 542k industriële robots die in 2024 zijn geïnstalleerd, met jaarlijkse installaties boven de 500k gedurende 4+ opeenvolgende jaren. Dat is het "fabrieksvoordeel": taken zijn herhaalbaar, omgevingen zijn gestructureerd en veiligheidsgrenzen kunnen worden ontworpen. Wanneer een robotarm last of componenten plaatst, kun je de wereld beperken totdat de robot slim lijkt. De grens is alles buiten die comfortzone: mobiele robots in drukke ruimtes, veldrobotica, flexibele manipulatie (het grijpen van rommelige objecten) en elk scenario waarin de robot moet redeneren onder onzekerheid gedurende lange periodes. Hier is de kernmoeilijkheid niet "kan het een demo doen." De kernmoeilijkheid is betrouwbaarheid op schaal: kan het de taak veilig, voorspelbaar en economisch duizenden keren uitvoeren, inclusief de vreemde 2% van de gevallen. Dit is ook waarom robotica geobsedeerd is door veiligheid en faalmodi. Een softwarefout in een webapp is vervelend. Een softwarefout in een bewegende machine wordt kinetisch. Dat duwt roboticateams naar conservatieve implementatie: redundantie, veilige stopgedrag, geleidelijke uitrol en zorgvuldige monitoring. Het verklaart ook waarom fysieke vooruitgang langzamer kan aanvoelen dan pure software.

Versleutelde mempools zijn een van de schoonste ideeën in MEV-mitigatie: verberg transactiegegevens totdat het te laat is om ze voor te lopen. Als validators (of een drempelcommissie) de payload niet kunnen zien, kunnen ze niet gemakkelijk: - een trade kopiëren, - het sandwichen, - de orderstroom verkopen, - of zich eromheen positioneren. In dit geval vervang je "iedereen ziet alles onmiddellijk" door "onthulling gebeurt later en moet gecoördineerd worden." De belangrijkste kosten komen tot uiting als: ➤ latentie / vertraging waar sommige ontwerpen een onthullingsfase, een decryptievenster of prebevestigingen vereisen. Dat kan tijd toevoegen voordat de uitvoering zeker is. ➤ coördinatierisico waar iemand moet decrypten (een validatoren-set, een commissie of een mechanisme). Als ze falen, stagneren of samenspannen, verslechtert de gebruikerservaring. ➤ nieuwe faalmodi waar sleutelbeheer, levendheidsveronderstellingen en "wie leert wat wanneer" deel uitmaken van je protocoloppervlak. Dus versleutelde mempools zijn geen gratis lunch, in plaats daarvan zijn ze een bewuste beslissing om een coördinatiekost te betalen om de zichtbaarheid te verminderen.