Piyasalardaki abartı döngülerini böyle düşünüyorum. Temel ama mesele bu (bence çerçeveler aşırı karmaşık olmamalı). Yatırımcılar her zaman ya geleceğin vaadini ya da şimdiki zamanın gerçekliğini göz ardı ediyor. Ve asla eşit ağırlık vermiyorlar. Bir abartı döngüsünün başında, teknolojik bir ilerlemeye giden ve doğrudan ardından gelen yatırımcılar, genellikle geleceği göz ardı ederken şimdiki zamana odaklanırlar. Bunun iyi bir örneği 2022 sonunda Nvidia'dır: yatırımcılar yalnızca kripto GPU bolluğu, zayıf oyun PC piyasası ve yakın vadede bir durgunluk korkularına yol açan son faiz artışlarının yarattığı engellere odaklanmıştı. Sonra, döngü başladığında, yatırımcılar geleceği dahil etmeye yönelmeye başlar - bugüne fazla odaklanmayı bırakıp vaatleri görürler. Son on iki ayın cari fiyatı / mevcut kazançlarından bir sonraki on iki aya değer vermeye doğru hareket ediyorlar. Sonra, fiyat yükseldikçe ve teknoloji daha heyecan verici hale geldikçe, hayal güçleri işe girer. Bir noktada şimdiki zamanı çok daha fazla göz ardı etmeye başlarlar ve gelecek tek önemli şey olur. Önümüzdeki on iki ay boyunca değerleme metrikleri işe yaramaz hale gelir ve 2, 3 veya 5 yıl ilerleyecek şekilde faydasız hale gelir. Zirvede, şimdiki an hiç dikkate alınmaz, %100 hayali bir gelecekle yönlendirilir (bu hayal gücü hisse senetleri için yükseliş sonucu ile uyumlu olmasa bile). Analistler, o dönemde temelde haklı görünen şekilde tahminleri agresif bir şekilde yükseltiyorlar (varsayılmaları olduğu gibi alırsanız - örneğin, "dünyadaki herkesin iki cep telefonu olacak" cep telefonu abartısından iyi bir tahmindi). Sermaye çekiliyor ve bu da nihayetinde performans peşinden koşmaya ve hisseleri teze gerçekten inanmayan parayla dolduruyor. Soros'un dediği gibi, "İnsanların oyunu oynamaya devam ettiği ama artık kurallara inanmadığı bir alacakaranlık dönemi" ortaya çıkar. 2021 ortasındaki SaaS hisse senetlerinin değerlenmesi, geleceğin bugüne göre aşırı değerlendiğinde ne olacağına harika bir örnek - kimse yükselen enflasyonu umursamadı, faizlerin yükselmekten başka bir yeri yoktu, bu şirketlerin ZIRP'e bağımlı olduğunu ya da yazılımın daha rekabetçi hale gelebileceğini umursadı. Sonra, olumsuz bir katalizör ortaya çıkar - bu teknoloji, makro, kredi ve düşük kazançlarla ilgili olabilir ama olmak zorunda değildir. Tahminler ulaşılmaz görünmeye başlar ve gelecek belirsiz göründüğünde şimdiki zaman daha önemli hale gelir. Gelecekteki iyimserliği sürdürülemez zirvelere taşıyan tam da bu mekanizma mekanik olarak tersine dönüyor, herkes çıkmak istiyor. Gelecek, sadece hisselere değil, teknolojiye karşı hayal kırıklığı hissine yol açana kadar konkontisyona başlanıyor. Bu durum olumsuz yöne gidiyor, yatırımcılar sonunda hayal kırıklığına uğrayıp teknolojiyle ilgili her şeye karşı alerjisi varmış gibi görünüyor. Bu, tırmanışa çok asimetrik bir şekilde gerçekleşir ("merdiven yukarı, asansör aşağı"). Bu, gerçekten dönüştürücü teknoloji için piyasalarda bir pota gibidir. Eğer ilerlemeler devam ederse, sermaye tekrar şirketlere (örneğin internete) akmaya başlamadan önce uzun süre kazanma fırsatı daha ortaya çıkar. Eğer bunu yapmazlarsa - mutlaka "teknoloji kaybolur" değil, aksine, sermaye serbest kaldığında veya dağılmaya uğradığında ya da ekonomi olumsuz olduğunda ilerlemeyi durdurur - döngü yine de yeni bir teknolojiyle başlar. Ya da belki de değil... Belki bu sefer farklıdır.